صنعت دخانیات در آئینه یک روزنامه

1-سیگار کالای سرمایه ای

این گزارش حاوی مطالبی تحت عنوان کشمکش بین تولیدات داخلی و خارجی، چرایی سهم بیشتر خارجی‌ها و نبود رقابت در بازار سیگار است.

در این قسمت به نقل از محمدمهدی برادران خلخالی معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت نقل شده که یکی از شرکت‌های بین المللی فعال در کشور با قاچاق یکی از برندهای معروف و جهانی سیگار تاکنون 100 هزار میلیارد تومان فرار مالیاتی داشته است. مارلبرو برندی آمریکایی بوده که واردات و تولید آن در کشور ممنوع بوده است.

همچنین از محمدرضا تاجدار رییس انجمن تولیدکنندگان، صادرکنندگان و واردکنندگان محصولات دخانی نقل شده است که حضور شرکت‌های خارجی تولیدکننده سیگار در ایران در راستای تأمین نیاز داخلی و کاهش سهم قاچاق و در چارچوب قانون بوده و سال گذشته صنعت دخانیات ده هزار میلیارد تومان مالیات پرداخت کرده است. مشروح اظهارات آقای تاجدار در صفحه اول آمده است.

در این گزارش از حسینعلی پوراقبالی از کارشناسان صنعت دخانیات نقل شده که شرکت‌های ایرانی تولید سیگار همچون شرکت‌های خودروسازی گریبانگیر مشکلات داخلی مانند بوروکراسی اداری، نیروی انسانی مازاد، خلاء برنامه ریزی و ... بوده و لذا نتوانسته اند در این عرصه وارد رقابت با شرکت‌های چندملیتی شوند. به گفته ایشان افزایش نرخ مالیات به جای کاهش مصرف موجب افزایش قاچاق کالای دخانی به داخل می‌شود و توصیه کرده است  به برندهایی که هم اکنون به داخل قاچاق می‌شود نیز اجازه تولید در داخل داده شود تا بازار رقابتی‌تر شود.

2- رخنه سود شیرین در اقتصاد جهان

این عنوان دومین مطلب مندرج در روزنامه صمت است که توسط ملیکا انصاری ترجمه و تدوین شده است. مقاله حاوی مطالبی در مورد اقتصاد گسترده تولید تنباکو، کنترل استعمال دخانیات از طریق مالیات و اقتصادهای زیرزمینی صنعت
دخانیات است.

در این مقاله تولید جهانی تنباکو در جهان 3/6 میلیون تن اعلام شده که 60 درصد آن در آسیا تولید می‌شود. سه تولیدکننده برتر برگ تنباکو چین، هند و برزیل بودند. در حال حاضر 61 درصد زمین‌های تحت کشت تنباکو در آسیا قرار دارد.

همچنین در این مقاله آمده است که آمارهای جهانی نشان می‌دهد کشورهایی که به نسبت سایرین درآمد کمتری دارند بیشتر شاهد پدیده قاچاق سیگار و و تجارت غیرقانونی هستند. بر اساس نتایج مطالعات 1/12 درصد از بازار سیگار در کشورهای کم درآمد و متوسط درآمد، غیرقانونی است و بسیاری از محصولات تنباکوی تقلبی در چین و کره شمالی تولید می‌شوند.

تجارت غیرقانونی سیگار سالانه حدود 40 میلیارد دلار مالیات دولت‌ها را دور می‌زند و علاوه بر این سیگارهای تقلبی مطابق با استانداردهای بهداشتی تولید نمی‌شود و تأثیرات به مراتب مخرب تری را برای مردم همراه دارد.

3- پول‌هایی که زیر سایه بی‌قانونی به باد می‌رود .

این سومین عنوان گزارش روزنامه  صمت است. در این گزارش به نقل از جمعیت  مبارزه با استعمال دخانیات آمده است که در کشور ما گرانی هم مصرف سیگار را کم نکرد و بازار داغ دخانیات در کشور ما سال هاست جنب و جوش خود را حفظ کرده است. همچنین مطالبی به نقل از نادر فداکار رییس اتحادیه دکه داران تهران نقل شده است. فداکار می‌گوید یک سری از واقعیت‌ها را باید پذیرفت.

فروش دخانیات در دکه‌ها سابقه‌ای دیرینه دارد و بیش از 50 درصد درآمد آنها از فروش سیگار است. فداکار درآمدهای 100 میلیون تومانی حاصل از فروش سیگار برای فعالان صنف دکه دار را تکذیب کرده و می‌گوید بسیاری از دکه داران از پس هزینه‌های زندگی خود بر نمی‌آیند.

در ادامه این قسمت از گزارش روزنامه صمت مطلبی هم با عنوان گشتی در بازار درج شده است. یک فروشنده سیگار می‌گوید که سود فروش محصولات بسیار پایین است و بر خلاف تصور، سیگارهای قاچاق تغییر نرخ کمتری دارند قیمت برندهای ایرانی به صورت لحظه‌ای تغییر می‌کند. وی قیمت هر بسته سیگار مارلبرو در بازار را از 30 تا 150 هزار تومان اعلام کرده است.

4- سهم اندک درآمدهای مالیاتی از دخانیات

چهارمین مطلب روزنامه صمت در این شماره مربوط به درآمد مالیاتی دولت از صنعت دخانیات است.

در این بخش از مطالب به نقل از محمدرضا یزدی کارشناس امور مالیاتی: درآمدهای مالیاتی دولت از سیگار در سه ماهه اول امسال 291 میلیارد و 462 میلیون تومان اعلام شده است.

(توتون صنعت: این رقم صحت ندارد و احیاناً مربوط به تنها بخشی از مالیات صنعت دخانیات باشد. مالیات صنعت در سال جاری 12 هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود.)

با وجود این یزدی زاده معتقد است ساختار کنونی جامعه پذیرای افزایش بیش از 60 درصدی مالیات بر مواد دخانی نیست و شاید در نگاه کلی میزان مالیات یک نخ سیگار در ایران فاصله زیادی با کشورهای پیشرفته داشته باشد. اما این احتمال وجود دارد که با افزایش مالیات بر هر نخ سیگار در غیاب نظارت قوی بر مبادی ورودی کشور، شرایط بازار برای قاچاقچیان این محصول مطلوب شود. وی معتقد است سیگار کالایی کم کشش است به همین دلیل افزایش قیمت آن چندان باعث کاهش مصرف نمی‌شود.

5- بوی دود فساد  می‌آید

ششمین مطلب روزنامه صمت اشاره دارد به وجود فساد در شرکت دخانیات و دست‌های پشت پرده در این صنعت است که مشروح آن در همین نشریه جداگانه آمده است.

6- سوء مدیریت صنعت دخانیات را دود کرد.

عنوان مصاحبه‌ای  است با فرداد امیر اسکندری به عنوان معاون سابق اداری و مالی شرکت دخانیات ایران که در آن فرایند واگذاری شرکت دخانیات ایران آسیب شناسی شده و متن کامل آن در همین شماره آمده است. توضیحاً به دلیل برخی اشتباهات در جریان انتقال و نشر مطالب بخصوص در مورد آمار و ارقام نقل شده، مراتب در سابت روزنامه اصلاح و ارقام صحیح قید شده است.

توضیح توتون صنعت: آنچه در ادبیات جهانی تنباکو نامیده می‌شود همان محصول توتون در ایران است