مبارزه با قاچاق کالای دخانی در مسیر بیراهه

امروز توزیع‌کنندگان مجاز کالاهای دخانی بویژه در استان‌ها مواجه با تشکیل پرونده‌های تعزیراتی متعدد هستند که سرمنشأ بسیاری از آنها مشکلات عملی در اجرای ضوابط و دستورالعمل‌هایی است که البته ارتباط آنها با قانون بالادست هم محل سؤال و ابهام است. بویژه در کاربرد و ثبت اطلاعات در سامانه جامع تجارت و سامانه جامع انبارها و تلقی قاچاق از هرگونه قصور، سهل انگاری یا وقفه در درج اطلاعات کالاهای مجاز تولید داخل در سامانه‌های مذکور. طبق ضوابط اختصاصی خرید، فروش، حمل و نگهداری محصولات دخانی این اطلاعات می‌بایست در سامانه‌های مذکور ثبت شود، موجودی عینی انبار در هرلحظه با موجودی آن در سامانه مطابقت کامل داشته باشد، مالک سیگار ملزم به ثبت خروج سیگار از انبار مبدأ و تائید ورود آن به انبار مقصد به‌طور آنی می‌باشد و تمامی شرکت‌ها و مؤسسات حمل‌ونقل می‌بایست اطلاعات مربوط به حمل محصولات دخانی را در زیرسامانه حمل‌و‌نقل مربوطه ثبت نمایند و فروشنده صرفا سیگاری را که فروش آن در سامانه ثبت‌شده را به فروش برساند و بدون ثبت در سامانه هرگونه فروش ممنوع است و فروش صرفا به خریداران دارای مجوز از وزارت صنعت، معدن و تجارت مجاز می‌باشد.

 خودداری خرده‌فروشان از ارائه اطلاعات خرید

فعالین قانونی صنعت دخانیات بویژه توزیع‌کنندگان خصوصا عوامل پخش استانی معتقدند که لایه بعدی توزیع یعنی خرده‌فروشان حاضر به ارائه اطلاعات خرید خود نیستند و اساسا بخش عمده‌ای از شبکه خرده‌فروشی کشور فاقد پروانه کسب هستند. ضمن اینکه در برخی موارد امکان ثبت آنی نقل و انتقالات در سامانه‌ها‌ی مذکور نیست، سامانه‌ها دارای اشکالات متعدد در زمینه ورود اطلاعات و در دسترس بودن و بروز آوری اطلاعات هستند، الزام به «ثبت آنی» و «انطباق لحظه‌ای» با واقعیات تجارت داخلی و عرف رایج تجار، سازگار نیست لیکن صرف تأخیر زمانی در ثبت اطلاعات و "عدم انطباق لحظه‌ای " ازنظر بازرسان تعزیرات تخلف تلقی و با تشکیل پرونده قضایی مشمول مجازات پیش‌بینی‌شده در قانون قاچاق کالا و ارز می‌شود و ملاک‌های دیگر از قبیل داشتن شناسه رهگیری، تولید بوسیله تولید‌کننده مجاز، ایرانی بودن کالا و حتی رعایت ضوابط در مراحل قبلی زنجیره توزیع مانع از اطلاق قاچاق به آن کالا و تشکیل پرونده نمی‌شود. بنابر این مبارزه با قاچاق کالایی که ماهیتا قاچاق بوده رها شده و کالای دخانی قاچاق محرز و مشهود، در سطح عرضه به وفور و بدون مانع داد و ستد می‌شود.

 تغییر میدان مبارزه با قاچاق

بنابراین اجرای ضوابط مرتبط با تبصره (4) الحاقی ماده (18) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز نه تنها کمکی به امر مبارزه با قاچاق کالای دخانی نکرده بلکه متولیان، میدان مبارزه با قاچاق که همانا سطح عرضه و بازار است را به داخل کارخانه‌ها و انبارهای واحدهای تولیدی منتقل نموده‌اند و عملا اولویت جمع‌آوری کالای قاچاق محرز، نادیده انگاشته شده و قاچاقچیان با خیال آسوده به تجارت غیرقانونی خود مشغول هستند، در حالی که فعالان مجاز اقتصادی گرفتار بازرسی‌های روزانه و تشکیل پرونده‌های متعدد قضایی شده‌اند.

 اما آنچه مسئله اصلی است، بسط دامنه تعریف کالای قاچاق در دستورالعمل اجرایی و ضوابط اختصاصی آن، فراتر از مفهوم واقعی است، آنگونه که در خود قانون آمده و مورد نظر قانون‌گذار بوده است.

 دستورالعملی مغایر با قانون

در تبصره ۴ الحاقی ماده 18 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز آمده است که خرید، فروش، حمل یا نگهداری کالاهایی که موضوع قاچاق قرار می‌گیرد تخلف محسوب و مشمول مجازات است و دربند الف ماده یک همان قانون، قاچاق این گونه تعریف
شده است:

«قاچاق کالا و ارز هر فعل یاترک فعلی است که موجب نقض تشریفات قانونی مربوط به ورود و خروج کالا و ارز گردد» و اساسا در جای‌جای قانون آنچه موردنظر قانون‌گذار از کالای قاچاق بوده قصد و نیت برای واردکردن یا خارج کردن کالا از کشور بدون رعایت تشریفات قانونی بوده است. لیکن هیئت‌وزیران در دستورالعمل اصلاحی خود دامنه قانون مبارزه با قاچاق کالا را به عدم رعایت تشریفات قانونی در جابجایی هرگونه کالا در داخل تسری داده است. اعم از اینکه به‌قصد خروج از کشور بوده باشد یا نه. البته در ماده یک دستورالعمل مصوب مورخ 1395/11/03هیئت دولت، این مهم از نظر دور نبوده و کالایی موضوع قاچاق تلقی شده که خلاف مقررات و تشریفات قانونی از کشور خارج یا به‌قصد خروج، حمل‌ونگهداری شود و در ماده دو همان مصوبه موکدا آمده است که خرید و فروش، حمل یا نگهداری به قصد خروج کالای موضوع قاچاق باید طبق این دستورالعمل و در مراجع ذی صلاح احراز شود. اما هیئت‌وزیران در دستورالعمل اصلاحی مورخ 25/7/ 1397با اصلاح ماده یک دستورالعمل قبلی (مصوب سال 1395) کلیه کالاها را که خارج از ضوابط تعیینی دولت خرید، فروش و نگهداری شود را، مشمول قانون قاچاق تلقی کرده و ماده دو دستورالعمل قبلی خود را که «قصد خروج» در آن صراحت داشت حذف کرده است که این اصلاحیه چندان با اصل قانون منطبق نیست.

«توتون صنعت» در این شماره مروری دارد بر مفادتبصره 4 الحاقی ماده 18 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، دستور العمل اجرایی آن مصوب هیات وزیران و اصلاحات بعدی و همچنین ضوابط اختصاصی خرید، فروش، حمل و نگهداری محصولات دخانی و کالاهای تبلیغی دخانی موضوع ماده 2 دستورالعمل قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز.

قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز در مورخ 1392/10/03به تصویب مجلس شورای اسلامی و در تاریخ 1392/10/18به تایید شورای نگهبان رسیده است و بموجب قانون اصلاح موادی از قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب مورخ 7/5/ 1394مجلس شورای اسلامی، تبصره 4 به ماده 18 قانون الحاق گردیده است.

تبصره ۴ ماده ۱۸ قانون، ناظر به مجازات خرید. فروش، حمل یا نگهداری کالاهایی است که به‌صورت تجاری موضوع قاچاق قرار می‌گیرند. ماده ۱۸ مکرر همان قانون هم ناظر به عرضه یا فروش کالا و ارز قاچاق توسط واحدهای صنفی یا صرافی است طبق این ماده‌قانونی دولت مکلف بوده است ظرف دو ماه از تاریخ‌ لازم الاجراشدن قانون، دستورالعمل موردنیاز را مصوب نماید. در همین راستا هیئت‌وزیران و با تأخیر در مورخ 1395/11/03 به پیشنهاد ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، دستورالعمل تبصره ۴ ماده ۱۸ قانون موصوف را تصویب می‌نماید که ماده یک‌ آن ناظر به عدم رعایت تشریفات قانونی در خروج‌ یا اقدام به خروج کالاست که با خود قانون هم چندان مغایر نیست. هیئت‌وزیران در جلسه مورخ 1397/07/25 به پیشنهاد ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، دامنه کالاهای موضوع قاچاق را به کلیه کالاهای تولید داخل یا وارداتی که برخلاف ضوابط تعیینی دولت خریدوفروش شود، تسری میدهد که به نظر میرسد با اصل قانون و هدف قانونگذار که صرفا ناظر به ورود و خروج غیرقانونی کالا یا قصد ورود و خروج غیر مجازکالا بوده است، منطبق نیست.

متعاقب این دستورالعمل و در اجرای مفاد ماده 2 آن (ماده سه قبلی ) ضوابط اختصاصی خرید، فروش، حمل و یا نگهداری محصولات دخانی در مورخ 19/01/1398 به تائید رئیس‌جمهوری وقت می‌رسد که در آن تشریفات قانونی حاکم بر خرید، فروش، نقل‌وانتقال و نگهداری محصولات دخانی و کالاهای تبلیغی دخانی تبیین شده است. ازجمله الزام‌ به ثبت در سامانه‌های مربوطه و بر همین اساس و در صورت عدم رعایت تشریفات پیش‌بینی‌شده در این ضوابط اختصاصی، کلیه عملیات تجاری مرتبط با کالاهای تولید داخل در چارچوب دستورالعمل تبصره ۴ الحاقی ماده ۱۸ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز رسیدگی و مورد مجازات قرار می‌گیرد. اعم از اینکه قصد خروج کالا از کشور در آن مستتر باشد یا نه. در ادامه متن کامل ماده قانونی مورد بحث و دستورالعمل و ضوابط اختصاصی آن آمده است.

 ماده 18 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز و تبصره 4 الحاقی

فصل سوم قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز- قاچاق کالاهای مجاز، مجاز مشروط، یارانه‌ای و ارز.

ماده 18 - هر شخص که مرتکب قاچاق کالا و ارز و حمل و یا نگهداری آن شود، علاوه بر ضبط کالا و ارز، به جریمه‌های نقدی زیر محکوم می‌شود:

الف) کالای مجاز: جریمه نقدی یک تا دو برابر ارزش کالا

ب ) کالای مجاز مشروط: جریمه نقدی معادل یک تا سه برابر ارزش کالا

پ)کالای یارانه ای: جریمه نقدی معادل دو تا چهار برابر ارزش کالا

ث) ارز: جریمه نقدی ارز ورودی، یک تا دو برابر بهای ریالی آن و جریمه نقدی ارز خروجی، دو تا چهار برابر بهای ریالی آن جریمه نقدی خرید، فروش یا حواله ارز دو برابر بهای ریالی آن

تبصره 1- عرضه و فروش کالای قاچاق موضوع این ماده ممنوع و مرتکب به حداقل مجازات‌های مقرر در این ماده محکوم می‌شود.

تبصره 2- فهرست کالاهای یارانه‌ای با پیشنهاد وزارتخانه‌های امور اقتصادی و دارایی و صنعت، معدن و تجارت تهیه می‌شود و به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.

تبصره 3- وزارت صنعت، معدن و تجارت مکلف است فهرست کالاهای مجاز مشروط را اعلام نماید.

تبصره 4- خرید، فروش، حمل یا نگهداری کالاهایی که موضوع قاچاق قرار می‌گیرند به صورت تجاری، مانند فرآورده‌های نفتی و دارویی خارج از ضوابط تعیینی دولت تخلف محسوب و مرتکب علاوه بر ضبط کالای مزبور حسب مورد به حداقل جریمه نقدی مقرر در این ماده محکوم می‌شود. دولت مکلف است ظرف مدت دو ماه از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون دستورالعمل مورد نیاز را تصویب نماید.

 دستورالعمل تبصره (4) الحاقی ماده (18) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز

هیأت وزیران در جلسه 1395/11/03 به پیشنهاد شماره 4968/94/ص مورخ 1394/11/25 ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز به استناد تبصره (4) الحاقی ماده (18) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز- مصوب 1394 - دستورالعمل تبصره یادشده را به شرح زیر تصویب کرد:

ماده 1) کالای موضوع قاچاق، کالای تولید داخل یا وارداتی است که خلاف مقررات و تشریفات قانونی از کشور خارج یا به قصد خروج از کشور، خرید، فروش، حمل یا نگهداری شود. مصادیق کالاهای قاچاق مطابق ماده (3) این دستورالعمل تعیین می‌شود.

ماده 2) خرید، فروش، حمل یا نگهداری به قصد خروج کالای موضوع قاچاق باید طبق این دستورالعمل و در مراجع ذی صلاح احراز شود.

ماده 3) مصادیق کالاهای موضوع قاچاق و سایر ضوابط اختصاصی هر کالا حسب مورد به پیشنهاد دستگاه مربوط و تایید ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز تعیین می‌گردد.

ماده 4) خرید، فروش، حمل یا نگهداری کالاهای موضوع قاچاق در صورتی تجاری محسوب خواهد شد که با توجه به شواهد امر از قبیل ظواهر مرتکب، حجم کالا، نحوه نگهداری یا حمل، زمان و مکان کشف عرفا برای امر تجاری باشد.

ماده 5) عدم رعایت ضوابط مندرج در مواد بعدی این دستورالعمل در مراحل خرید، فروش، حمل یا نگهداری تجاری کالاهای موضوع قاچاق، مشمول مجازات‌های مقرر در تبصره (4) الحاقی ماده (18) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز - مصوب 1394 - خواهد بود.

ماده 6 ) فروش کالاهای موضوع قاچاق صرفا توسط اشخاصی که از مرجع ذی ربط مجوز دریافت کرده‌اند و در سامانه جامع تجارت ثبت شده‌اند مجاز می‌باشد.

ماده 7 ) خریداران کالاهای موضوع قاچاق اعم از تاجران و تولیدکنندگان موظفند هنگام خرید این کالاها، از فروشنده صورت حساب (فاکتور) دریافت نمایند.

ماده 8) حمل بین شهری کالاهای موضوع قاچاق منوط به دریافت سند حمل از زیر سامانه حمل و نقل مربوط موضوع بند (ث) فصل دوم آیین نامه اجرایی مواد (5) و (6) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز موضوع تصویب نامه شماره 96443/ت51559هـ مورخ 1395/04/23 می‌باشد.

ماده 9) سند حمل بین شهری کالاهای موضوع قاچاق باید متضمن تعیین مسیر حمل باشد و انحراف غیرمتعارف از مسیر تعیین شده در سند حمل، مجاز نمی‌باشد.

ماده 10) نگهداری کالاهای موضوع قاچاق صرفا در انبارهای ثبت شده در سامانه جامع انبارها و مراکز نگهداری کالا موضوع بند (ح) فصل دوم آیین نامه اجرایی مواد (5) و (6) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز موضوع تصویب نامه شماره 96443/ت51559هـ مورخ 1395/04/23 می‌باشد.

ماده 11) در صورت راه اندازی سامانه حمل درون شهری، رعایت مفاد مواد (8) و (9) این دستورالعمل در مورد حمل درون شهری کالاهای موضوع قاچاق نیز الزامی است.

ماده 12) از تاریخ لازم الاجرا شدن این دستورالعمل، کلیه ضوابط و مقررات مغایر با آن لغو می‌گردد.

 اصلاح موادی از دستورالعمل تبصره (4) الحاقی ماده (18) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز

هیأت وزیران در جلسه 1397/07/25به پیشنهاد ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصویب کرد:

ماده (1) دستورالعمل تبصره (4) الحاقی ماده (18) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز موضوع تصویب نامه شماره 138864/ت52971هـ مورخ 1395/11/09 به شرح زیر اصلاح و ماده (2) حذف و شماره مواد بعدی به ترتیب اصلاح می‌شود:

ماده 1 - کالاهای موضوع قاچاق، کالای تولید داخل یا وارداتی است که به صورت تجاری بر خلاف ضوابط تعیینی دولت خرید، فروش، حمل یا نگهداری شود. علاوه بر فرآورده‌های نفتی و دارویی، سایر مصادیق کالاهای موضوع قاچاق مطابق ماده (2) این دستورالعمل تعیین می‌شود.

 ضوابط اختصاصی خرید، فروش، حمل و نگهداری محصولات دخانی و کالاهای تبلیغی دخانی (موضوع ماده ۲ دستورالعمل تبصره ۴ الحاقی ماده ۱۸ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز )

ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز در جلسه شماره 123 مورخ 1397/12/04 به استناد ماده 2 دستورالعمل تبصره ۴ الحاقی ماده ۱۸ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز (تصویب نامه شماره ۱۳۸۸۶۴/ت ۵۲۹۷۱ هـ تاریخ 1395/11/09 و اصلاحیه شماره ۱۰۶۶۸۹/ت ۵۵۶۷۹ هـ مورخ 1378/08/14 هیأت وزیران) و بر اساس پیشنهاد دستگاه‌های ذی ربط، ضوابط اختصاصی خرید، فروش، حمل و نگهداری محصولات دخانی و کالاهای تبلیغی دخانی در ۷ ماده، 3۲ بند و 5 تبصره به شرح زیر تعیین نمود و در تاریخ 19/1/1398 به تایید رییس جمهوری اسلامی ایران رسید.

ماده ۱: تعاریف

۱- عبارات موجود در این تصویب نامه در معانی مشروح زیر به کار می‌رود:

ستاد: ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز

مرکز: مرکز برنامه‌ریزی و نظارت بر دخانیات کشور

محصولات دخانی: انواع سیگار، توتون و تنباکو ( محصول مزرعه با هر نوع محصول فرآوری شده) و یا مشتقات و متفرعات آن اعم از آن که تمام یا بخشی از آن تشکیل شده از توتون یا تنباکو باشد.

کالاهای تبلیغی دخانی هر نوع کالا از قبیل کلاه، جاسوئیچی، کیف، توپ، لوازم التحریر، فندک، پوشش مواد خوراکی، پوشاک، لوح فشرده و غیره که برای تبلیغ، تشویق و یا ترویج محصولات دخانی به کار می‌رود.

سامانه: سامانه نرم افزاری جامع یکپارچه‌سازی و نظارت بر فرآیند تجارت به آدرس (www. ntsw. ir) موضوع بند الف ماده ۶ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز

ماده ۲: مقررات عمومی

۱- تمامی ضوابط مذکور در این تصویب نامه، صرفا درخصوص خرید، فروش، حمل و یا نگهداری محصولات دخانی به شکل تجاری است و نسبت به خرید، فروش، حمل و یا نگهداری محصولات دخانی به شکل غیرتجاری اعمال نمی‌شود.

تبصره- منظور از «شکل غیرتجاری»، خرید، فروش، حمل و یا نگهداری محصولات دخانی به شرح‌زیر است:

الف) نسبت به فروش: فروش مستقیم محصولات دخانی به مصرف‌کننده نهایی در حد مصرف شخصی است.

ب) نسبت به خرید: خرید محصولات دخانی توسط مصرف‌کننده نهایی در حد مصرف شخصی است.

پ) نسبت به حمل: حمل محصولات دخانی توسط مصرف‌کننده نهایی در حد مصرف شخصی است.

ت) نسبت به نگهداری: نگهداری محصولات دخانی توسط مصرف‌کننده نهایی در حد مصرف شخصی است.

۲- اعمال و رفتارهایی که به‌موجب مواد این تصویب نامه ممنوع محسوب شده‌اند و به طور کلی تخلف از ضوابط مذکور در این تصویب نامه، مشمول ضمانت اجراهای مقرر در تبصره ۴‌ ماده ۱۸ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز خواهند بود و مرجع رسیدگی به تخلفات ناشی از نقض این ضوابط، شعب بدوی ویژه رسیدگی به پرونده‌های قاچاق کالا و ارز سازمان تعزیرات
حکومتی است.

۳- تمامی ضوابط مذکور در این تصویب نامه در مناطق آزاد تجاری - صنعتی و ویژه اقتصادی نیز لازم الاجرا است. هر گونه تعلیق و یا تغییر احکام و مقررات این تصویب نامه توسط شورای عالی مناطق آزاد تجاری - صنعتی و ویژه اقتصادی، در این مناطق ممکن نیست.

۴- در صورت عدم رعایت ضوابط این تصویب نامه در مورد بخشی از محصولات دخانی موضوع رفتار انجام‌شده، ضمانت اجرای قانونی، صرفا درخصوص همان‌ بخش که نسبت به آن تخلف واقع شده است اعمال خواهد شد.

۵- خرید، فروش، حمل یا نگهداری کالاهای تبلیغی دخانی به‌شکل تجاری، ممنوع است.

۶- خرید، فروش، حمل یا نگهداری سیگار به شکل تجاری بر خلاف ضوابط ماده ۵
قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات، ممنوع است.

ماده ۳: خرید محصولات دخانی

۱- تمامی خریداران محصولات دخانی به شکل تجاری، موظفند مجوز خرید محصولات دخانی را از وزارت صنعت، معدن و تجارت، دریافت نمایند.

تبصره - خرید مواد اولیه برای استفاده در امر تولید نیز «خرید تجاری» محسوب می‌شود.

۲- تمامی خریداران محصولات دخانی به شکل تجاری، صرفا مجاز به خرید محصولات دخانی از فروشندگان دارای مجوز از وزارت صنعت، معدن و تجارت، هستند.

۳- تمامی خریداران محصولات دخانی به شکل تجاری، موظفند در خرید محصولات دخانی، حداکثر میزان خرید اعلامی از سوی مرکز را رعایت نمایند‌.

۴- تمامی خریداران محصولات دخانی به شکل تجاری، ملزم به دریافت صورتحساب رسمی موضوع ماده ۸ از فصل هفتم آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده ۹۵ اصلاحی مصوب 1394/04/31 قانون مالیات‌های مستقیم از فروشنده هستند.

۵- خرید محصولات دخانی به شکل تجاری، از طریق فضای مجازی ممنوع است.

۶- خرید قلیان الکترونیکی و گازی و سیگار الکترونیکی، تنباکوهای بدون دود از هر نوع، سنگ بخار، دستگاه‌های گرم‌کننده با تولیدکننده بخار، تنباکو، قطعات و متعلقات آنها به شکل تجاری ممنوع است.

۷- خرید سیگار در سامانه در صورتی معتبر تلقی خواهد شد که توسط خریدار در سامانه تائید شده باشد و تا زمانی که خریدار، فروش ثبت‌شده به خود را در سامانه تائید ننماید، به‌منزله عدم تعلق خرید خواهد بود.

۸- خریدار مجاز است صرفا سیگاری را که فروش آن در سامانه به نام وی ثبت‌شده است، خریداری نماید. خرید سیگار ثبت نشده در سامانه، از هر شخص حتی فروشنده مجاز تحت هر عنوان ممنوع است.

ماده ۴: فروش محصولات دخانی

۱- تمامی فروشندگان محصولات دخانی به شکل تجاری، موظفند مجوز فروش محصولات دخانی را از وزارت صنعت، معدن و تجارت دریافت نمایند. صدور مجوز فروش محصولات دخانی، منوط به رعایت ضوابط ماده ۷ قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات است.

۲- تمامی فروشندگان محصولات دخانی به شکل تجاری، صرفا مجاز به فروش محصولات دخانی به خریداران دارای مجوز از وزارت صنعت، معدن و تجارت هستند.

۳- تمامی فروشندگان محصولات دخانی به شکل تجاری، موظفند در فروش محصولات دخانی، حداکثر میزان فروش اعلامی مرکز را رعایت نمایند.

۴- تمامی فروشندگان محصولات دخانی به شکل تجاری، ملزم به صدور صورتحساب رسمی موضوع ماده ۸ از فصل هفتم آیین‌نامه اجرایی موضوع ماده ۹۵ اصلاحی مصوب 1394/04/31 قانون مالیات‌های مستقیم و تحویل آن به خریدار می‌باشند. در صورت راه‌اندازی فرایند صدور الکترونیکی فاکتور توسط‌ وزارت صنعت، معدن و تجارت، فروشندگان صرفا ملزم به صدور فاکتور از درگاه راه اندازی شده هستند.

۵- فروش محصولات دخانی به شکل تجاری از طریق فضای مجازی ممنوع است.

۶- فروش قلیان الکترونیکی و گازی و سیگار الکترونیکی، تنباکوهای بدون دود از هر نوع، سنگ بخار، دستگاه‌های گرم‌کننده با تولیدکننده بخار تنباکو، قطعات و ‌متعلقات‌ آنها به شکل تجاری ممنوع است.

از زمان لازم الاجرا شدن این دستورالعمل تا مدت ۶ ماه، تمامی فروشندگان سیگار به شکل تجاری، حداکثر ۴۸ ساعت پس از فروش محصولات خود، فرصت دارند اطلاعات فروش خود را در سامانه ثبت و پس از این مدت، باید اطلاعات فروش خود را به طور «آنی» در سامانه ثبت نمایند.

تبصره: فروش سیگار ثبت‌شده در سامانه در صورتی معتبر تلقی خواهد شد که توسط خریدار در سامانه تائید شده باشد و تا زمانی که خریدار، فروش ثبت‌شده به خود را در سامانه تائید ننماید، فروش ثبت‌شده توسط فروشنده کان لم یکن تلقی خواهد شد.

۸- فروشنده مجاز است صرفا سیگاری را که فروش آن در سامانه به نام خریدار ثبت‌شده است، به فروش برساند. فروش سیگار ثبت‌نشده در سامانه، به هر شخص حتی خریدار مجاز تحت هر عنوان ممنوع است.

ماده ۵: حمل محصولات دخانی

۱- تمامی شرکت‌ها و مؤسسات حمل‌ونقل موظفند اطلاعات مربوط به حمل محصولات دخانی را جهت اخذ سند حمل در زیرسامانه حمل‌ونقل مربوط موضوع‌بند «ث» فصل دوم آیین‌نامه اجرایی مواد ۵ و۶ قانون‌ مبارزه‌ با قاچاق کالا و ارز موضوع تصویب‌نامه شماره ۴۶۴۴۳/ت۱۵۵۹ه‍‍ مورخ 1395/04/23 ثبت نمایند.

تبصره - تمامی شرکت‌ها و ‌مؤسسات حمل‌ونقل باید اطلاعات مربوط به حمل محصولات دخانی را به‌طور صحیح در زیرسامانه موضوع این بند وارد نمایند و از حمل محموله‌های محصولات دخانی که موفق به اخذ کد رهگیری بارنامه نشده‌اند، خودداری نمایند.

۲- تمامی حاملین محصولات دخانی به شکل تجاری، موظفند پس از حمل‌محصولات دخانی، سند حمل محصولات دخانی صادره از زیرسامانه‌ موضوع بند «۱» این ماده را از شرکت‌ها و ‌مؤسسات حمل‌ونقل دریافت نمایند.

تبصره - حاملین محصولات دخانی به شکل تجاری، موظفند پیش از حمل محصولات دخانی، اطلاعات کالای ثبت‌شده در سند حمل مربوطه را با محموله‌‌ کنترل نموده‌ و در صورت عدم انطباق از هر حیث، از حمل آن خودداری نمایند.

ماده ۶: نگهداری محصولات دخانی

۱- نگهداری محصولات دخانی به شکل تجاری صرفا در انبارهای ثبت‌شده در سامانه جامع انبارها و مراکز نگهداری کالا موضوع‌بند «ج» فصل دوم آیین‌نامه اجرایی مواد ۵ و ۶ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز (مواد ۲۳ الی ۲۷) مجاز هست.

۲- موجودی هر یک‌ از انبارها و یا محل‌های نگهداری سیگار، از زمان آغاز الزام ثبت آنی فروش، باید با موجودی آن انبار یا محل نگهداری در سامانه در هرلحظه مطابقت کامل داشته باشد.

۳- مالک سیگار به شکل تجاری، ملزم به ثبت خروج سیگار از انبار یا محل نگهداری مبدأ و تائید ورود آن به انبار یا محل نگهداری مقصد، به‌طور «آنی» در سامانه می‌باشد.

۴- تمامی مالکین سیگار به شکل تجاری که پیش از ابلاغ این دستورالعمل عدم تطابق موجودی سیگار با موجودی سامانه داشته‌اند، ملزم هستند، موجودی سامانه را مطابق بازمان بندی و سازوکار اعلامی مرکز با موجودی هر یک از انبارها و یا محل‌های نگهداری خود مطابق نمایند.

ماده ۷: سایر ضوابط

۱- اجرای ضوابط اختصاصی مندرج در این تصویب‌نامه مانع از لازم‌الاجرا بودن ضوابط عام مندرج در دستورالعمل تبصره ۴ الحاقی ماده ۱۸ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب هیئت وزیران به شماره ۱۳۸۸۶۴/ت۵۲۹۷۱ ه‍ مورخ 1395/11/09 و اصلاحیه شماره ۱۰۶۶۸۹/ت ۵۵۶۷۹ ه‍ تاریخ 1378/08/14 نیست.

۲- در صورت ابلاغ ستاد مبنی بر مشمول شدن سایر محصولات دخانی علاوه بر سیگار، رعایت مفاد بندهای (۷) و (۸) از ماده ۳، بندهای (۷) و (۸) از ماده ۴ و بندهای (۲، ۳ و ۴) از ماده ۶ این تصویب‌نامه و تبصره‌های آنها برای محصولات دخانی ابلاغی نیز الزامی خواهد بود.

۳- در صورت ابلاغ ستاد مبنی بر آغاز استقرار شناسه رهگیری، رعایت مفاد بندهای (۷) و (۸) از ماده (۳)، بندهای (۷) و (۸) از ماده (۴) و بندهای (۲، ۳ و ۴) از ماده (۶) این تصویب‌نامه و تبصره‌های آنها بر اساس شناسه رهگیری نیز الزامی خواهد بود.