یازدهمین نشست «کنفرانس اعضا» (COP11) در چارچوب کنوانسیون WHO FCTC در ژنو برگزار شد
یازدهمین نشست «کنفرانس اعضا» (COP11) در چارچوب کنوانسیون WHO FCTC با مجموعه ای از تصمیم های مهم درباره کنترل جهانی دخانیات به پایان رسید. مجموعاً ۱۶۰ کشور عضو از ۱۷ تا ۲۲ نوامبر ۲۰۲۵ در ژنو گرد هم آمدند تا درباره اقدامات جهانی کنترل دخانیات ذیل کنوانسیون WHO FCTC ، یکی از گسترده ترین معاهدات پذیرفته شده سازمان ملل در تاریخ ، که کشورها را به پایان دادن به همه گیری جهانی دخانیات متعهد می سازد، گفت وگو کنند.
تصمیمهای کلیدی در حوزههای کنترل دخانیات و محیطزیست، افزایش منابع پایدار برای کنترل دخانیات، اقدامات آیندهنگرانه کنترل دخانیات، و مسائل مربوط به مسئولیتپذیری صنعت دخانیات در قبال آسیبهایی که ایجاد میکند، اتخاذ شد.
اندرو بلک، رئیس موقت دبیرخانه کنوانسیون who fctc گفت: «این تصمیمهای مهم که توسط کشورهای عضو گرفته شده، به نجات میلیونها جان در سالهای آینده کمک خواهد کرد و از سیاره در برابر آسیبهای محیطزیستی ناشی از دخانیات محافظت میکند.» او افزود: «کنوانسیون who fctc بهعنوان یک نقطه عطف در حوزه سلامت عمومی و همکاری بینالمللی ایستاده است و ما از کشورهایی که وقت و انرژی خود را صرف تقویت این اقدامات حیاتی کردهاند، قدردانی میکنیم.» موضوعات کلیدی موردبحث در نشست ششروزه شامل پیشرفتها در حفاظت از محیطزیست و سلامت انسان در برابر آسیبهای دخانیات بود؛ از جمله اقداماتی برای پیشگیری و مدیریت پسماندهای ناشی از محصولات دخانی و نیکوتینی و همچنین دستگاههای الکترونیکی مرتبط. هر ساله تریلیونها تهسیگار شامل فیلترهای پلاستیکی و مواد شیمیایی سمی محیطزیست را آلوده میکنند. تصمیمی اتخاذ شد که کشورها را دعوت میکند گزینههای مقرراتی جامع در مورد اجزای محصولات دخانی و نیکوتینی و همچنین اجزای خارجی مرتبط که باعث افزایش آسیبهای محیطزیستی میشوند، با در نظر گرفتن اثرات آنها بر سلامت عمومی بررسی کنند. تصمیم دیگری که به تصویب رسید بار دیگر تأکید میکند که «بسیج منابع داخلی» یک راهبرد اصلی برای دستیابی به تأمین مالی بلندمدت، پایدار و قابل پیشبینی برای برنامههای ملی کنترل دخانیات است. موضوع «مسئولیتپذیری» در چارچوب ماده ۱۹ کنوانسیون who fctc ، که از کشورهای عضو میخواهد برای برخورد با مسئولیتهای کیفری و مدنی مرتبط با کنترل دخانیات، اقدامات قانونی را در نظر بگیرند، نیز مورد بحث قرار گرفت و یک تصمیم مهم به تصویب رسید که از کشورها دعوت میکند اجرای این ماده از کنوانسیون را با تقویت همکاری میان اعضا افزایش دهند، در حالی که بار دیگر تأکید میشود موضوعات مرتبط با مسئولیتپذیری بخشی مهم از یک رویکرد جامع کنترل دخانیات است. یکی از موارد دستور جلسه درباره اقدامات آیندهنگرانه در کنترل دخانیات، همچنین روشهای جدید و نوآورانه کنترل دخانیات را مورد بررسی قرار داد؛ از جمله اقداماتی که طبق ماده ۲.۱ کنوانسیون who fctc مطرح میشوند و کشورهای عضو را تشویق میکند اقداماتی فراتر از الزامات حداقلی کنوانسیون اجرا کنند. همچنین تصمیمی تصویب شد که خواستار «ممنوعیت کامل استفاده و فروش محصولات دخانی»، از جمله محصولات دخانی گرمشونده، و نیز محصولات نوین و در حال ظهور نیکوتینی مانند ends/ennds و سایر محصولات نیکوتینی (از جمله کیسههای نیکوتین و دستگاههای یکبارمصرف ends) در تمامی اماکن سرپوشیده و روباز سازمان ملل متحد - از جمله ساختمان مرکزی، دفاتر منطقهای و دفاتر کشوری در سراسر سیستم سازمان ملل - میشود. کنفرانس همچنین بند ۴.۵ دستور کار را مورد بررسی قرار داد؛ بندی که به تعهد کشورهای عضو برای اجرای اقداماتی به منظور پیشگیری و کاهش اعتیاد به نیکوتین و همچنین حفاظت از این اقدامات در برابر مداخله صنعت دخانیات میپردازد؛ از جمله جلوگیری از بازاریابی محصولات جدید و نوظهور از طریق ترویج ادعاهای اثباتنشده سلامت. کشورها بیش از پیش به ضرورت تقویت اجرای ماده ۵.۳ آگاه شدهاند؛ مادهای که کنترل دخانیات را از منافع تجاری و دیگر منافع صنعت دخانیات محافظت میکند و بهطور مؤثر این معاهده را در برابر تلاشهای صنعت برای کند کردن پیشرفت کنترل دخانیات، ایمن نگه میدارد. برای این دوره از cop تعداد بیسابقهای ثبتنام انجام شد و بیش از ۱۶۰۰ نماینده برای حضور در کنفرانس نامنویسی کردند. شرکتکنندگان شامل کشورهای عضو، سازمانهای غیردولتی و جوانانی بودند که بهعنوان ناظر در نشست حضور داشتند و رویدادهای جانبی مرتبط با مسائل مربوط به کنوانسیون را نیز برگزار کردند. همچنین اعلام شد که دوازدهمین نشست «کنفرانس اعضا»ی کنوانسیون who fctc و پنجمین نشست «اعضای پروتکل حذف تجارت غیرقانونی محصولات دخانی» در سال ۲۰۲۷ در شهر ایروان، ارمنستان برگزار خواهد شد.
نشست اعضا (mop)
نشست اعضا (mop) از ۲۴ تا ۲۶ نوامبر در ژنو، سوئیس برگزار خواهد شد و بهعنوان نهاد حاکم بر پروتکل حذف تجارت غیرقانونی محصولات دخانی عمل میکند؛ این پروتکل یک معاهده بینالمللی است که در سال ۲۰۱۸ لازمالاجرا شد و ۷۱ کشور عضو دارد. در mop، کشورها مجموعهای از اقدامات را بررسی خواهند کرد که با هدف شکلدهی به آینده این پروتکل و نقش آن در حذف تجارت غیرقانونی محصولات دخانی تدوین شدهاند. نکات برای سردبیران کنوانسیون who fctc نخستین معاهدهٔ سلامت عمومی است که تحت نظارت سازمان جهانی بهداشت مذاکره شده و ۱۸۳ کشور عضو آن هستند؛ کنوانسیونی که ۹۰ درصد جمعیت جهان را پوشش میدهد. این معاهده چارچوبی حقوقی و بستهای جامع از اقدامات مبتنی بر شواهد در زمینه کنترل دخانیات ارائه میدهد که بر پایه حقوق بینالملل بنا شدهاند و تاکنون جان میلیونها انسان را نجات دادهاند؛ از جمله هشدارهای تصویری بزرگ روی بستههای سیگار، قوانین مقابله با دود دست دوم، و افزایش مالیات بر محصولات دخانی، در کنار موارد دیگر.