کد خبر : 117 تاریخ : ۱۴۰۰ سه شنبه ۸ تير - 23:47
علینقی عالیخانی و صنعت دخانیات

علینقی عالیخانی فارغ التحصیل رشته اقتصاد دولتی در مقطع دکتری از فرانسه بود. بعد از بازگشت به ایران مدتی در نخست وزیری و سپس شرکت ملی نفت ایران به کار مشغول بود و به موازات آن مشاور اتاق بازرگانی تهران شد و در بهمن ماه 1341 وزیر اقتصاد شد و تا مرداد 1348 در این سمت خدمت کرد. وزارت اقتصاد وقت مجموعه‌ای بود از صنایع، معادن، بازرگانی گمرکات و اقتصاد و بسیاری از اصلاحات اقتصادی و توسعه صنعتی کشور که در دهه چهل  پایه گذاری شد مدیون اقدامات و برنامه‌های ایشان بود. رضا نیازمند معاون دکتر علیخانی بود که بعدها مسوولیت تأسیس سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و مجموعه‌های بزرگ صنعتی را عهده دار شد. آقای علی اصغر سعیدی مجموعه خاطرات آقای رضا نیازمند را در کتابی تحت عنوان «تکنوکراسی و سیاستگذاری اقتصادی در ایران» گردآوری کرده است. شکل‌گیری صنایع مهمی چون ذوب آهن اصفهان، آلومینیوم اراک، مس سرچشمه، نساجی قائم شهر، تراکتورسازی و ماشین‌سازی تبریز یادگار این دوره است و هم افزایی این اقدامات در دوره‌های بعدی موجب پیدایش صنعت خودروسازی، صنعت الکترونیک، صنعت نساجی و صنایع مادر شد. این کتاب در سال 1399 به چاپ نوزدهم رسید. در این کتاب دکتر نیازمند خاطره‌ای از عالیخانی در ارتباط با صنعت دخانیات نقل می‌کند.

وی می‌نویسد: عالیخانی همان اوایلی که آمد وزارت اقتصاد یادم هست که بحث سیگار مطرح شد که به عنوان یک صنعت چقدر وضع دخانیات ایران خراب است. سیگار وینیستون آمریکایی تمام بازار را گرفته بود. من گفتم شاید کمی کشاورزان صدمه ببینند اما می‌توانیم این صنعت را با افزایش کیفیت توتون‌ها و با افزودن موادی بالا ببریم. تا مردم سیگار ایرانی بخرند. سیگار ایرانی شده بود سیگار عمله ها. من یادم است که عالیخانی از فردای آن روز سیگار وینستون‌اش را در جلسه خاک کرد و گفت من از امروز سیگار ایرانی می‌کشم تا این صنعت اصلاح گردد. البته هویدا اینطوری نبود. توتونش را هم از آمریکا و انگلیس برایش می‌آوردند. او فقط می‌خواست نظر شاه جلب بشود.